Switch Magazine november 2009

 

 

De sofa is passé. Online coaching heeft de toekomst. Geen afspraken meer onder vier ogen, maar in de ochtendduster achter de pc. De digitale snelweg opent een nieuwe trend in coachingsland. Eén die minstens zo effectief is als traditionele trajecten beweren de kenners. We spreken coaches en cliënten over de voor- en nadelen van online coaching.

Tekst: Bert Kobus

 

Een opvallend contrast. Boswandelingen, zeiltochten of coaching aan zee. Waar loopbaancoaches er enerzijds massaal op uit trekken met hun cliënten, is er tegelijkertijd de drang naar binnen. Het liefst anoniem, in je eigen omgeving en wanneer het jou schikt. Een rondje Google leert dat de internetcoach zich steeds nadrukkelijker op de markt roert. ‘Niet meer dan logisch en misschien zelfs aan de late kant’, vindt Mirjam Windrich. ‘Het internet is voor velen al jaren de normaalste zaak van de wereld. Jongere generaties weten al niet beter. Die vragen zich juist af waarom face to face therapie nodig is als het allemaal ook online kan.’

 

Windrich mag zich gerust dé pleitbezorger voor online coaching in Nederland noemen. Ze was in 2006 één van de eersten in Nederland die coachingstrajecten uitsluitend per mail aanbood. Dit jaar publiceerde ze “Het succes v@n online coaching”, hierin houdt ze een stevig pleidooi voor coachingstrajecten via de digitale snelweg. Want juist zonder buitenlucht of face-to-face contact boek je volgens haar de beste resultaten. Eerst een misverstand de wereld uit. Het is niet zo dat Windrich dagelijks aan het beeldscherm zit gekluisterd. ‘Een deel van de cliënten zie ik nog altijd in levende lijve. Dat moet ook omdat je anders als coach in een isolement raakt. Maar e-coaching is inmiddels wel de hoofdmoot van mijn werk.’ Windrich ontdekte de mogelijkheden van e-hulp bij Interapy, een organisatie die online psychologische behandelingen aanbiedt. ‘Daar raakte ik overtuigd van het internet als medium om te coachen. Vooral met het maken van schrijfopdrachten werden daar goede resultaten geboekt. Dit vormt ook de basis van mijn methode.’ 

 

Minimale ruis

En die komt neer op schrijven, schrijven en nog eens schrijven. Windrich: ’Ik communiceer uitsluitend per e-mail met cliënten. Zie het als een zeer intensieve briefwisseling. Ik zet cliënten één tot twee keer per dag aan het schrijven. En juist dit schrijven zorgt voor een positief effect.’ Want, stelt ze, ‘achter de computer is de concentratie op de materie hoog en de kans op afleiding klein. Cliënten lezen, observeren en onderzoeken hun eigen gedachten. Juist omdat je de ander niet ziet, worden alle zelfregulerende functies aangezet. Dus: ik schrijf nu wel dat ik teleurgesteld ben, maar ben ik niet gewoon heel erg boos... Door met minimale ruis te schrijven, sta je volledig in contact met je gedachten en gevoelens.’

Je moet het als coach wel zonder de natuurlijke informatie doen die je in een gesprek wél meekrijgt. Dat klinkt als een enorme handicap. Windrich: ‘Het is een misverstand dat het gebrek aan deze informatie een coach beperkt. Juist tijdens een regulier gesprek kun je flink de mist ingaan omdat je allerlei informatie verkeerd interpreteert. Misschien komt een cliënt gestresst over omdat ze zich net heeft moeten haasten voor het gesprek. Misschien beoordeel jij een wegdraaiende blik als onzekerheid, maar is je cliënt gewoon afgeleid. Verder blijkt dat mensen het in hun eigen omgeving makkelijker vinden om te antwoorden op openhartige vragen. Zelfs mijn intakes doe ik uitsluitend via de mail.’

 

Digi-coach worden

Hebben we nu de heilige graal in coachingsland in handen? Windrich: ‘Dat wil ik niet beweren. Online coaching is weliswaar een verrijking, maar niet voor iedereen hét wondermiddel. Iemand die het lastig vindt om zijn gedachten op te schrijven, is meer gebaat bij een “ouderwets” consult. Ook lang niet iedere coach voelt zich op de digitale snelweg als een vis in het water.

Want digi-coach word je niet zomaar. ‘Het is een volstrekt ander beroep’, vertelt Windrich. ‘Veel “old-school” coaches die bij mij een cursus volgen, moeten enorm wennen. Je moet bijvoorbeeld goed met tekst zijn. Je moet de geschreven antwoorden en verhalen van je cliënt op waarde kunnen schatten. Op jouw beurt moet je heel zorgvuldig kijken naar je teksten. Heb ik de goede toon, komt mijn boodschap uit de verf? Dit luistert ontzettend nauw. Het grapje dat onder vier ogen wel werkt, kan in een mail volledig de plank misslaan.’

 

Minimaal één “warm” contact

Ook het vooraanstaande loopbaanadviesbureau Focus Nederland is zich in de afgelopen jaren meer op online coaching gaan richten. Inmiddels is e-coaching een vast onderdeel binnen de trajecten die Focus aanbiedt. Maar louter digitaal gaat in veel gevallen te ver. ‘We blijven groot voorstander van face to face momenten. Zelfs in de trajecten die volledig online zijn, bouwen we minimaal één “warm” contact in’, vertelt regiodirecteur Meta Marzguioui.

‘Een grapje dat onder vier ogen wel werkt, kan in een mail volledig de plank misslaan’

 

Niet helemaal anoniem dus, maar dat is toch juist de kracht van internet? Marzguioui: ‘Klopt. Maar voor onze coaches blijft het belangrijk om iemand toch een keer in de ogen te kijken. Om wie en wat gaat het, wat zijn de verwachtingen en hoe kun je iemand het beste bedienen. We beloven onze cliënten een intensieve loopbaancoaching. Persoonlijk contact hoort daar in onze visie absoluut bij. Het is essentieel om samen te oefenen, voor de sociale contacten en de overdracht van specifieke kennis en vaardigheden.’

In het gros van de trajecten van Focus is de verhouding digitaal – analoog fifty fifty. ‘Eén keer in de één tot twee weken een persoonlijk consult en de rest gaat via het digitale loopbaanportal Jobfocus. Hierin staan onder andere huiswerkopdrachten. Via de e-coachingsmodule kan de cliënt contact opnemen met een coach. Wie een vraag of een bericht achterlaat, kan binnen twee werkdagen antwoord terug verwachten.’ Marzguioui ziet net als Windrich de voordelen van online coaching. ‘Internet haalt drempels weg, mensen zijn veel openhartiger en komen meer to the point. Daarnaast kunnen ze in hun eigen tijd en op de momenten waarin het hun schikt aan de slag. We leven toch in een tijdperk waarin iedereen zonder wachttijd informatie wil, een vraag wil stellen of een opdracht wil maken. Internet biedt die mogelijkheid.’

 

Valkuilen

Maar ook coaching via het internet kent z’n valkuilen. Marzguioui: ‘We moeten niet vergeten dat het internet ook hét medium bij uitstek is waar je je prima kunt verschuilen. De anonimiteit die je als cliënt hebt, kan er ook voor zorgen dat je als coach niet tot de kern door kunt dringen. Daarom blijven voor ons de persoonlijke ontmoetingen zo belangrijk. Verder zitten er ook grenzen aan coaching via internet. Als iemand depressief is of kampt met een verslaving, dan heeft diegene therapeutische hulp nodig in plaats van coaching. Als coach moet je heel alert zijn op deze signalen. Die zijn via internet moeilijker te vangen, dan wanneer je iemand real-life spreekt.’

En de toekomst, kan die sofa de deur uit en is “coaching aan zee” de mop van de eeuw voor een nieuwe generatie e-coaches? Marzguioui: ‘Nee, dat denk ik niet. Wel zal e-coaching flink aan populariteit toenemen en zich verder gaan evolueren. De potentie en de mogelijkheden zijn ongekend. Coaching via MSN of webcam bijvoorbeeld. Ook wij zijn druk in de weer met productontwikkeling. Neemt niet weg dat coachingtrajecten ook in de toekomst maatwerk blijven. In zeilboot, weiland of gewoon in een zakelijke maar ontspannen omgeving; ook over twintig jaar zijn er cliënten die zich daar het lekkerst bij voelen.’